Ontwikkelingen gaan hard in de installatietechniek, heel hard. Des te leuker om soms even stil te staan en terug te kijken naar de Makers van Gisteren. Zoals in het ‘Installatie museum’ van pensionado Jaap Schut (73) in Naaldwijk: een old school feest van koper, geisers, email en bijzonder gereedschap.
“Ik ben zo ongeveer geboren als loodgieter en installateur”, trapt Jaap af. “Op mijn 15e ging ik helpen bij mijn vader in de zaak, die hij samen met zijn broer weer had overgenomen van mijn grootvader. Als jonge jongen heb ik de overgang nog meegemaakt van ‘stadsgas’ naar aardgas. Je moet je voorstellen, dat was een enorme overgang in die tijd. Stadsgas werd gemaakt in een fabriek, dat kwam vrij bij het verbranden van steenkool. Maar toen de gasbel in Slochteren werd ontdekt, stapte Nederland razendsnel over op aardgas.
Vlas en hennep
“Daarvoor moesten ook alle leidingen, geisers en kachels worden vervangen. Die leidingen gingen namelijk allemaal lekken bij het transporteren van aardgas. Hoe dat kwam? Nou, die leidingen waren van staal en werden verbonden met vlas, hennep en kit. Dat ging goed, omdat stadsgas veel vocht meedroeg. Dus de verbindingen zetten uit door dat vocht en zorgden voor voldoende afdichting. Maar aardgas was veel droger, daar konden die verbindingen niet tegen. Dus alles moest worden vervangen en dat betekende veel werk voor ons.
“In de showroom van mijn vader stonden wel 25 moderne gaskachels te branden, dat kun je je nu niet meer voorstellen. Binnen 10 jaar was zo ongeveer heel Nederland overgestapt. Dat ging dus een stuk sneller dan de transitie waar we nu mee te maken hebben!”
Oude geisertjes
Tijdens zijn carrière kwam er een moment waarop Jaap dacht: “Dat oude spul zomaar weggooien is eigenlijk zonde.” Hij vervolgt: “Ik vond die oude geisertjes gewoon mooi, dus ik liet in mijn bedrijf en mijn omgeving weten: ‘Als je een leuke oude geiser verwijdert: niet weggooien! Leg maar onder de trap…’ Nou, dat heb ik geweten. Binnen no-time lagen er hier 30 stuks en konden we de wc niet meer bereiken. Toen ben ik ze maar gaan ophangen – en daarmee is het allemaal begonnen.”
Kachels en gereedschap
Inmiddels is de collectie in 35 jaar tijd flink gegroeid, naar meer dan honderd historische geisers en kachels, oude leidingen van staal, gietijzer, glas en etherniet. Ook historisch gereedschap is een belangrijk onderdeel. Jaap: “Ik heb nog gereedschap van mijn overgrootvader, die ook loodgieter was. Als ik dat aan jongeren laat zien, hebben ze geen idee wat het is of doet. Daarom is het ook zo mooi dat dit bewaard blijft: zo blijft de historie van ons mooie vak bewaard en weten we waar die oude ambachten vandaan komen!”
Open op afspraak
Het museum aan de Hovenierstraat 103 in Naaldwijk heeft geen vaste openingstijden, want Jaap wil ook nog een beetje kunnen genieten van zijn vrije tijd. Maar je kunt er op afspraak zeker terecht, want Jaap is terecht trots op zijn unieke collectie en neemt je maar wat graag mee door de geschiedenis van installatiewerk en loodgieterij.
Meer weten?
Neem een kijkje op zijn website, mail naar jwschut@kabelfoon.nl of bel met 06-53662746 en maak een afspraak!
Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!
