We schreven op De Makers van Morgen al eerder over het opslaan van overtollige groene stroom in zand, als warmte. Nu start er in Finland een pilot die deze warmte terug omzet in stroom: Power-to-Heat-to-Power!
De Finse warmteopslag-in-zand-pionier Polar Night Energy, dat al meerdere zand-warmte-opslag installaties ontwikkelde en installeerde, gaat nu nog een stap verder. Het bouwt samen met Valkeakosken Energia een pilot die moet laten zien dat je die in zand opgeslagen warmte later weer kunt terug omzetten in elektriciteit.
Spannende ontwikkeling
Dit is een spannende ontwikkeling voor installateurs, warmtenetten, energieplanners en met name de industrie. Warmteopslag in zand, bij tot wel 500 graden Celsius, is een vaak vergeten ‘superkracht’ in de energietransitie. Het is goedkoop, schaalbaar en veilig. Als de pilot slaagt, kan warmteopslag in zand ook een belangrijke en makkelijk schaalbare bijdrage leveren aan het oplossen van netcongestie en energieplanning. Met deze technologie kun je overschotten van wind- en zonne-energie bewaren en later (als er schaarste is) naar keuze terugleveren als warmte of als stroom.
Fors hogere temperatuur
Een zandbatterij voor elektriciteitsproductie werkt op nog hogere temperatuur dan een batterij voor warmteopslag. Het bereiken van een hogere temperatuur en het oplossen van uitdagingen op het gebied van materiaaltechnologie is een van de belangrijkste doelen van de proefinstallatie. De testfase van de pilotinstallatie duurt tot begin 2027.
“De energiemarkt ondergaat een transformatie. Dit vereist een open blik en praktische acties, waarvan de zandbatterijpilot van Polar Night Energy een goed voorbeeld is. We willen nieuwe, concrete doorbraken ondersteunen en mogelijk maken”, aldus Olli-Pekka Marttila, CEO van Valkeakosken Energia.
Terug naar stadsverwarmingsnet
Valkeakoski werd om verschillende redenen gekozen als locatie voor de pilot. Valkeakosken Energia en de stad Valkeakoski waren enthousiast over het project en zagen het als een kans om de reputatie van Valkeakoski als ontwikkelingsgerichte regio te versterken. “We hadden vanaf het begin een goed begrip van het project. Valkeakosken Energia vond snel een geschikte locatie voor de pilot, die zich op korte afstand van Tampere bevindt. Bovendien kan de warmte van de pilot worden teruggevoerd naar het stadsverwarmingsnetwerk van Valkeakosken Energia, zodat deze niet verloren gaat”, aldus Markku Ylönen, CTO van Polar Night Energy.
Zandbatterij
Het blijft niet bij een proefopstelling. In Finland ligt al een project op tafel voor Lahti Energia met een zandbatterij met 2 MW thermisch en 250 MWh opslag voor stadsverwarming in Vääksy. Het plan is om zo’n installatie niet alleen voor warmte te gebruiken, maar ook om mee te doen aan reserve- en netbalanceringsdiensten.
Compleet totaalsysteem
De kern: als dit werkt, verandert een warmtenet van simpelweg een ‘grote radiator’ in een interactief energiesysteem dat het stroomnet helpt stabiliseren. Dan krijgen we een compleet geïntegreerd totaalsysteem voor opwek, opslag en afname van warmte én schone stroom.
Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!
