Slim verkeerslicht geeft fietsers sneller groen

Fietsers vaker groen geven, zonder dat het overige verkeer daar last van heeft? Techniek maakt het mogelijk. De Fiets Peloton Module (FPM) geeft elk verkeerslicht voorspellende gaven, met een camera en slimme software. Die helpt zelfs eenzame fietsers – én Mathieu van der Poel!

Fietsen is gezond, is schoner dan autorijden en geeft minder verkeersdrukte. Daarom stimuleren steeds meer gemeenten het fietsen binnen de stadsgrenzen. En wat blijkt: veel mensen willen wel trappen naar kantoor, studie op sportclub, maar dan moet het ze niet te veel tijd kosten. Zeker niet als het regent. DTV uit Breda, een adviesbureau voor mobiliteit en verkeer, bedacht daar iets op: een verkeerslicht dat groepjes fietsers automatisch groen geeft.

Pelotonnetje

De techniek achter die Fiets Peloton Module (FPM), is relatief simpel. De FPM bestaat namelijk uit een camera met beeldherkenning en een stukje software. De software wordt gekoppeld aan de bestaande software waar intelligente verkeerregelinstallaties op draaien. Zulke iVRI’s, of slimme verkeerslichten, staan al op 1.700 plekken verspreid door Nederland. Die iVRI’s kunnen communiceren met voertuigen en smartphones, en dus ook met een camera. De camera met beeldherkenning codeert wat hij ‘ziet’ tot een CAM-bericht (Cooperative Awareness Message) en dat is het seintje voor het slimme verkeerslicht om op groen te springen.

Vooruitkijken

Marcel Willekens, Adviseur Smart Mobility bij DTV, legt uit hoe de FPM werkt. “De camera detecteert fietsers al op een afstand van 100 tot 140 meter vóór de stopstreep. Op basis van de geregistreerde snelheid voorspelt de technologie wanneer ze bij de stopstreep aankomen. Als er drie of meer fietsers ongeveer tegelijk arriveren, herkent het systeem dat als een peloton en geeft het groen, zodat de fietsers zonder stoppen kunnen doorrijden.”

Groot voordeel is dat de fietsers niet bij elkaar hoeven te horen om ook echt een peloton te vormen. “Zelfs als er nog een snelle fietser achteraan komt – denk aan een Mathieu van der Poel – rekent het systeem hem gewoon mee. De FPM kijkt vooruit in de tijd en voorspelt of hij het peloton nog bijhaalt bij de stopstreep.”

Eenzame fietser

De software van de FPM is ook zo in te stellen dat het verkeerslicht bij slechts één fietser al automatisch op groen springt. Bijvoorbeeld op basis van een tijdsklok. “Op verkeersluwe momenten, bijvoorbeeld tijdens de nachtelijke uurtjes, reageert de FPM dan ook bij een eenzame fietser”, zegt Willekens.

Groene golf

Na pilotprojecten in Breda, Den Bosch, Helmond en Amersfoort draait de FPM nu definitief op een kruispunt in Delft, vlakbij de Technische Universiteit. Volgens Willekens werkt de technologie feilloos. “Fietsers hoeven ongeveer 45 procent minder vaak te stoppen. Tegelijkertijd is de extra vertraging voor autoverkeer minimaal. Dat komt omdat we niet méér groen geven, maar het slimmer timen. Je verdeelt de beschikbare groentijd voor fietsers gewoon veel beter.” Doordat fietsers vaker groen krijgen, draagt de FPM niet alleen bij aan de doorstroming maar ook aan meer zin in fietsen. Het voorkomt ook ‘roodlichtnegatie’: jargon voor het door rood fietsen, een vaak geziene bezigheid in drukke steden. Marcel Willekens merkt op dat de FPM vooral goed werkt op plekken waar veel fietsers komen, zoals bij universiteiten of richting stadscentra. “Belangrijk is dat er minimaal 200 fietsers per uur langskomen, want dan zijn er vaak pelotons te vormen.”

Slim staaltje installatietechniek

De installatietijd van de FPM is kort. “Het is relatief eenvoudig. In plaats van detectielussen in de weg — waarvoor je moet graven — plaats je alleen een camera die draadloos communiceert met het verkeerslicht. Je hebt alleen stroom nodig en natuurlijk moet je de software in de verkeersregelinstallatie aanpassen”, zegt Willekens.

‘Connected’ verkeer

Willekens ziet dat het verkeer in de toekomst steeds vaker op een ‘connected’ manier wordt geregeld. “In plaats van camera’s sturen voertuigen — dus ook fietsen — zelf hun data naar het verkeerslicht. Bijvoorbeeld via de smartphone die de bestuurders op zak hebben. Op dat moment kun je de verkeersstromen verkeersafhankelijk gaan regelen. Je weet dan precies welke voertuigen er waar in de stad rijden, wie het zijn en welke kant ze op gaan. En dan kun je dus het wiskundige model dat in het slimme verkeerslicht draait, zich op laten afstemmen.” Maar zover is het nog lang niet, benadrukt Willekens. Tot die tijd is de Fiets Peloton Module een uitstekende manier om fietsers vaker groen te geven.