Test: Netbeheerders nemen aansturing warmtepompen over

Kun je netcongestie voorkomen door warmtepompen op afstand slim aan te sturen? Dat onderzoeken netbeheerders in een grote proef met 500 huishoudens. Slim bedacht, en een prachtig voorbeeld van hoe technici vandaag de oplossingen verzinnen voor de problemen van morgen!

Netbeheerders Enexis, Liander en Stedin gaan hun proef met het op afstand aansturen van technische installaties uitbreiden, meldt Installatie.nlIn de maanden januari en februari sturen zij hybride warmtepompen op afstand aan om ruimte te scheppen op het elektriciteitsnet. Is het druk op het stroomnet, dan schakelt de hybride warmtepomp tijdelijk over op gas. Is de piek voorbij, dan schakelt de installatie vanzelf weer terug naar stroom.

Inmiddels hebben 500 huishoudens aangegeven mee te willen werken met hun verwarmingsinstallatie. Het gaat op dit moment om hybride warmtepompinstallaties van Intergas, Remeha en Quatt. Vooral tussen 16.00 en 21.00 uur is het razend druk op het stroomnet. Het beperken van het stroomverbruik tijdens die uren helpt om overbelasting en stroomuitval te voorkomen.

Warmtepompleveranciers sluiten aan

Het slim inzetten van hybride warmtepompen is afgelopen jaar eerst kleinschalig getest in het Drentse Dalen bij 100 hybride warmtepompen. Nu wordt de test groter. Ook het aantal betrokken aanbieders – energieleveranciers, laadpaal- en warmtepompproducenten – is sinds de start van het initiatief verder gegroeid. Inmiddels doen ook Easee, Greenchoice – in samenwerking met Intergas en Remeha – en Quatt mee. Ook andere aanbieders van slimme apparaten zijn nog altijd welkom om mee te doen.

Vergoeding voor consumenten

Consumenten krijgen voor hun deelname een financiële vergoeding. De hoogte daarvan kan per aanbieder verschillen. Ook kan het per aanbieder verschillen hoe het stroomverbruik van het apparaat op piekmomenten wordt verminderd door slimme aansturing. Greenchoice geeft de deelnemers € 50, als compensatie voor het mogelijk hogere gasverbruik tijdens de testperiode.

Keuze blijft aan consument

Netbeheerders zien consumentengedrag als een deel van de oplossing. Uitgangspunt van de proef is wel dat deelnemende consumenten er niets van merken en niets inleveren op comfort: het huis blijft op temperatuur en de elektrische auto is de volgende ochtend gewoon opgeladen. Deelname is vrijwillig, veilig en betrouwbaar, zegt Stedin.

Ook voor thuislaadpunten en thuisbatterijen

Het slim aansturen van thuislaadpunten en thuisbatterijen is al langere tijd mogelijk. Verschillende marktpartijen en netbeheerders namen vorig jaar al het initiatief om aanstuurbare slimme apparaten van consumenten in te zetten. Het begon met het thuislaadpunt voor de elektrische auto en de thuisbatterij. 

‘Netgestuurd opladen’

Netbewust thuisladen voor elektrische auto’s werkt als volgt: in de periode van november 2025 tot en met februari 2026 wordt doordeweeks tussen 17.00 en 21.00 uur het laadvermogen van het thuislaadpunt verlaagd naar maximaal 4,25 kilowatt (kW). Op momenten dat het minder druk is op het stroomnet wordt de elektrische auto vervolgens opgeladen. De consument hoeft zelf niets te doen. Betrokken aanbieders zijn Easee, Eneco, Essent en Vattenfall. Er zijn nu al 2.200 deelnemers. In november 2025 werd bij één van de deelnemende laadpunten al 60% minder geladen tussen 17.00 en 21.00 uur dan in de maand daarvoor.

Thuisbatterij als piekverdeler

Ook thuisbatterijen kunnen een rol spelen in het oplossen van het stroomtekort: die kunnen op momenten van piekvraag stroom terugleveren aan het net. Ook dit gaat volledig automatisch, de consument hoeft hier niets voor te doen. De batterij laadt op wanneer dit gunstig is voor zowel het stroomnet als voor de portemonnee van de eigenaar, en levert stroom terug wanneer de vraag hoog is. Betrokken aanbieders voor deze proef zijn Eneco, Essent, Frank Energie en Zonneplan. Op dit moment zijn er 85 deelnemers. Daarnaast wordt onderzocht of thuisbatterijen ook in de zomermaanden kunnen worden ingezet, als zonnepanelen van particulieren veel elektriciteit opwekken en terugleveren aan het net.

Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!