Wat doe je als ondernemer als je duurzaam wilt groeien, maar vastloopt in een overvol stroomnet? In het Zeeuwse Tholen wilden ze niet afwachten: ze pakten zélf de regie en bouwden in 2024 de eerste ‘energy hub’ van Nederland. Hoe flikten ze dat, en hackten ze samen de netcongestie?
Op de bedrijventerreinen Slabbecoornpolder en Welgelegen in Tholen liepen bedrijven een paar jaar geleden al tegen de grenzen van netcongestie aan. Uitbreiden of verduurzamen was bijna onmogelijk. Ondernemer Siem Jansen van Multi-tech B.V., een lokaal bedrijf in industriële wals- en metaaltechniek, kreeg zelfs boze brieven van de netbeheerder over de stroom van zijn zonnepanelen.
Gratis stroom teruggeleverd
Jansen: “Op een gegeven moment dreigden ze zelfs met boetes. In eerste instantie heb ik een tijd lang gratis stroom teruggeleverd aan het net. Maar uiteindelijk hebben we de zonnepanelen moeten uitzetten. We wilden graag iets goed doen voor de planeet, maar we werden voor ons gevoel alleen maar tegengewerkt.”
Samen regie pakken
Afwachten was geen optie meer. Peter van Tuijl, initiatiefnemer en directeur bij On E Target (advies- en projectontwikkelingsbureau voor de energietransitie), ondernemer Kees Jansen van machinebouw- en metaalbewerkingsbedrijf Jansen Tholen B.V. en risicodeskundige Ben Kramer van schadeverzekeraar Interpolis vertellen hoe ze dat hebben aangepakt.
Van Tuijl: “De ondernemers in de regio ontdekten dat de oplossing niet bij één partij lag, maar in het collectief. Samen met netbeheerder Stedin, Rabobank én Interpolis zijn we toen gaan bouwen aan de allereerste energy hub van Nederland.”
Hoe zit het systeem precies in elkaar?
Om het netcongestieprobleem op te lossen, brachten de ondernemers hun energie-infrastructuur samen in één slim lokaal netwerk. Het systeem bestaat uit de volgende onderdelen:
- Centralisering van vermogen: Het gecontracteerde vermogen van alle aangesloten bedrijven én de totale opwekcapaciteit van hun zonnepanelen worden bij elkaar gebracht.
- Grote energieopslaginstallatie (batterij): Een centrale buurtbatterij slaat overtollige zonne-energie direct op zodra er meer wordt opgewekt dan verbruikt.
- Energiemanagementsysteem (EMS): Slimme software monitort het netwerk continu. Het EMS stemt vraag en aanbod van stroom automatisch op elkaar af.
- Datagestuurde optimalisatie & onderhoud: Het collectief stuurt de hub aan op basis van live data. Ook regelen de ondernemers het onderhoud en de verdere verduurzaming samen.
Kees Jansen legt uit wat dit in de praktijk betekent: “We hebben een energieopslaginstallatie waarin we al ons gecontracteerd vermogen en de totale opwekcapaciteit uit zonnepanelen samenbrengen. Vervolgens stemmen we vraag en aanbod op elkaar af met behulp van een energiemanagementsysteem.”
Risico’s en vertrouwen
Omdat het de eerste energy hub van Nederland was, reageerden lokale bedrijven in het begin nog wat afwachtend. Het winnen van vertrouwen en het eerlijke verhaal over de risico’s waren onmisbaar. Kees Jansen gebruikte zijn lokale netwerk om collega-ondernemers te overtuigen, waarna een pilot met vier bedrijven van start ging.
Ook schadeverzekeraar Interpolis haakte vanaf de start aan. Vernieuwende energiesystemen brengen namelijk veel nieuwe vragen met zich mee: denk aan de brandveiligheid van grote opslagbatterijen, complexe aansprakelijkheid en het voorkomen van bedrijfsuitval. “Ondernemers willen wel verduurzamen, maar hebben vaak behoefte aan inzicht in risico’s en praktische oplossingen”, ziet Kramer van Interpolis in zijn praktijk. “Daarom sloten wij vanaf het begin aan als partner.”
Bij innovatieve systemen is niet altijd duidelijk wat de risico’s zijn, en hoe je die goed kunt verzekeren. Daarom maakte Kramer een grondige risico-inventarisatie en dacht mee over slimme, preventieve maatregelen, zodat hij op maat gemaakte polissen kon opstellen om te zorgen dat het project veilig én verzekerbaar werd.
Energiesysteem van de toekomst
Sinds juni 2024 is de energy hub in Tholen officieel live. Het resultaat? Peter van Tuijl: “We hadden alle partners nodig om het project van de grond te krijgen. En dat is gelukt. In juni 2024 namen we de energy hub officieel in gebruik. Natuurlijk zijn er nog kinderziektes, maar ook de voordelen zijn direct zichtbaar: ondernemers hebben weer ruimte om te verduurzamen, houden grip op hun energieverbruik en profiteren van de samenwerking. Netcongestie beperkte de ondernemers, dankzij deze energy hub kunnen ze weer vooruit.”
En het enthousiasme groeit, ziet hij. “Steeds meer bedrijven sluiten zich aan. Ondertussen kijkt het collectief vooruit: met gezamenlijke onderhoudsafspraken, datagestuurde optimalisatie en verdere verduurzaming. We laten nu zien dat het werkt. Dit is het energiesysteem van de toekomst, en Interpolis deelt de opgedane lessen met andere bedrijventerreinen en parkmanagers. Want wat in Tholen lukt, kan ergens anders net zo goed.”
(Bron: Ondernemers in Tholen pakken regie met eerste energy hub van Nederland.)
Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!
