In amper vijf jaar tijd daalde de installatieduur van één hybride warmtepomp inclusief cv-ketel van 32 uur naar minder dan de helft, laat een pilot van TDI-500 zien. Indrukwekkend? “Dat is pas het begin!”, verwacht Pieter van der Hauw, Directeur B2B bij Feenstra.
Waar liep je tegenaan?
Van der Hauw: “In 2026 moet de hybride warmtepomp dé norm zijn bij ketelvervanging, bedacht toenmalig woonminister Hugo de Jonge in 2021. Door kabinetswijzigingen verschoof die ambitie naar 2029, maar in de tussentijd nam de combinatie van hybride warmtepomp met cv-ketel een vlucht. In veel woningen is de terugverdientijd immers acceptabel, terwijl je tegelijkertijd gas en CO₂ bespaart. Dé uitdaging was: hoe kunnen we in Nederland, vooruitlopend op deze verplichting, onze installatiecapaciteit vergroten? Eentje plaatsen kostte op papier destijds namelijk een aanzienlijke 32 uur.”
Wat was het idee?
“Met de opdracht halveer de berekende installatietijd, ging in 2022 het speciaal opgerichte consortium TDI-500 aan de slag, met Feenstra als een van de deelnemers. Werkvoorbereiders en monteurs van acht grote installatiebedrijven staken de koppen bij elkaar. Ze liepen stap voor stap door het volledige installatieproces van een cv-ketel in combinatie met een hybride warmtepomp en kwamen tot een flinke lijst van verbeterpunten. Bij de eerste nulmeting in februari 2023 klokte het consortium al 23 uur. Anno 2026 kost de installatie van een hybride warmtepomp nog maar 14,7 uur: een winst van 8,3 uur per installatie.”
Hoe kreeg je dat voor elkaar?
“Veel tijdwinst – van zo’n vier uur – boekten de installateurs in de voorbereiding, de logistiek en montage. De bigfoots, de stevige poten waar een hybride warmtepomp op staat, brengen ze tegenwoordig al in de voormontage aan. Skids – een prefab frame met daarin een buffervat, pomp en luchtafscheider – maken het werk op locatie eveneens efficiënter. En als het even kan, zijn de appendages – hulpstukken zoals een filter of ontluchter – opgenomen in een prefab montageframe, net als flexibele leidingen, snelkoppelingen en klemmen. Het is dan bijna nog een kwestie van plug and play. Gemak en dus minder handelingen zitten ook in het vervoer. Mede op verzoek van TDI-500 leveren groothandels complete pakketten met materialen aan in speciale wisselboxen of rolcontainers. Ook worden buitenunits, indien gewenst, meteen op de juiste plek gezet. Het uitbesteden van werkzaamheden – denk aan het boren in beton en het aanleggen van elektra – verkort de time to ready verder.”
Waar win je nog meer tijd?
“Bij het inbedrijfstellen van de warmtepomp bleek nog bijna een uur tijdwinst haalbaar. Waar installateurs vroeger handmatig allerlei parameters instelden, beschikken moderne systemen over vooraf ingestelde configuraties. Hierdoor start je de installatie veel sneller op. Ook ervaring speelt een rol. Naarmate installateurs meer warmtepompen installeren, ontstaan er vanzelf efficiëntere werkwijzen. Gereedschappen, werkmethodes en praktische tips zijn steeds beter afgestemd op dit type installaties. Daar zit zo nog eens anderhalf uur aan extra efficiëntie.”
Waren er nog meer winstpunten?
“Jazeker. Een slimmere taakverdeling – het splitsen van functies – zorgde voor optimale werkstromen en nog eens bijna 2 uur tijdswinst. Zeker als je bij een woningbouwcorporatie of in een nieuwbouwproject hybride warmtepompen seriematig kunt plaatsen, kun je het installatieproces veel efficiënter doen. Je gaat immers van deur tot deur. Elke medewerker krijgt dan op basis van zijn kennisniveau of vaardigheden zijn eigen taak. Waar de ervaren monteur de hybride installatie in bedrijf stelt en inregelt, legt zijn junior collega aan de klant uit hoe hij de slimme thermostaat instelt. Door de deels prefab installatiewijze kan diezelfde minder ervaren monteur, bijvoorbeeld een zij-instromer, een groot deel van de afmontage ter plekke zelf doen. Deze hulpmonteur verzet dus meer werk, en ook al eerder in het proces.”
Wat kan er nu nog efficiënter?
“Uiteindelijk is onze doelstelling om het installatieproces terug te brengen tot ongeveer 12 uur. Dan kan een team van drie monteurs op één dag twee woningen van een hybride warmtepomp voorzien, dus inclusief cv-ketel. Verdere tijdwinst verwacht ik van nieuwe technieken, gestandaardiseerde aansluitingen en een nauwere samenwerking met fabrikanten. Daarbij pleit de installatiebranche voor lichtere en beter hanteerbare onderdelen. Buitenunits wegen nu vaak nog 80 tot 120 kilo, wat transport en montage lastig maakt. Het doel is een mono-block van maximaal 50 kilo dat door twee monteurs kan worden geplaatst. Andere wens zijn compacte, modulair opgebouwde warmtepompen die je eenvoudig via een vlizotrap op een zolder plaatst.”
De installatie kan sneller. Het onderhoud ook?
“Het installatieconsortium TDI-500 richt zich momenteel op een nieuw doel: het halveren van de levensduurkosten van warmtepompen. Daarmee moeten hybride systemen aantrekkelijker worden voor woningcorporaties. Er ligt nog vooral winst in slimmer onderhoud. Met datagedreven onderhoud en monitoring op afstand signaleer je storingen eerder en voer je onderhoud efficiënter uit. Daarnaast kijkt het consortium naar een langere levensduur. Warmtepompen gaan nu gemiddeld zo’n 15 jaar mee. Als we daar vijf jaar aan kunnen toevoegen, daalt de Total Cost of Ownership aanzienlijk.”
Is dan de missie geslaagd?
“Met kortere installatietijden en lagere kosten gaan hybride warmtepompen een steeds grotere rol spelen in de verduurzaming van woningen. We maken echt impact!”
Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!
