Aardwarmte is in theorie de ideale warmtebron: duurzaam, dag en nacht constant én onuitputtelijk. Na veel kleine projecten komt er nu een doorbraak. Google laat in Utah (VS) een put boren die continu 400 MW stroom levert, en op termijn zelfs 1 GW, voor 3,5 miljoen huishoudens!
Het gaat om het grootste contract voor ‘enhanced geothermal’ ter wereld. Uitvoerder Fervo wil vanaf 2028 leveren. En als de techniek doet wat de bouwers beloven, is dit nog maar het begin.
Fervo boort eerst enkele kilometers recht naar beneden. Daarna stuurt het bedrijf de boor zijwaarts door heet gesteente. Fervo maakt kleine openingen in de rots en pompt daar water doorheen. Het gesteente verhit het water. Met dat hete water wekt Fervo bovengronds stroom op.
Aardlagen met weinig water
Nieuwe boortechnieken maken ook de hitte in gewone, diepe gesteentelagen bereikbaar. Daardoor is aardwarmte niet langer alleen iets voor vulkanische landen zoals IJsland: met deze aanpak kunnen veel meer landen en regio’s aardwarmte winnen, en komt op veel meer plaatsen een enorme, vrijwel onuitputtelijke energiebron binnen bereik.
Traditionele aardwarmteprojecten zoeken naar een ondergrondse laag met veel heet water. Fervo kan straks ook warmte winnen uit heet gesteente waarin weinig water aanwezig is. Het bedrijf pompt het water zelf naar de hitte toe, en pompt het weer op.
Opvallend: die technieken komen uit de olie- en gasindustrie. Daar ontwikkelden ze al decennia geleden hoe ze op kilometers diepte horizontaal konden boren. Fervo gebruikt die kennis nu niet om fossiele brandstoffen naar boven te halen, maar om schone warmte uit de aarde te winnen.
Deze ontwikkeling is goed nieuws voor de energietransitie. Immers: aardwarmte is er constant, 24/7 en in alle seizoenen. Daarmee ben je voor duurzame warmte dus niet afhankelijk van zon, wind of het stromen van water. Fervo testte het principe in 2023 nog met een kleine centrale in Nevada. Nu bouwt het bedrijf in Utah aan een project op een totaal andere schaal. Met 400 MW levert de geplande faciliteit genoeg stroom voor 1,4 miljoen gemiddelde Nederlandse huishoudens.
Daarvoor is het overigens niet bedoeld: Google wil de aardwarmtestroom vanaf 2028 gebruiken voor een mogelijk nieuw datacenter in Utah. Daar moeten onder meer de groeiende cloud- en AI-activiteiten van het techbedrijf draaien op schone stroom die 24 uur per dag beschikbaar is. Google kreeg bovendien een optie om later ongeveer 600 megawatt extra stroom af te nemen. De totale afspraak kan daarmee groeien tot bijna 1 gigawatt (genoeg voor 3,5 miljoen huishoudens!).
Ook al in kassen en woningen
In Nederland is aardwarmte ook op kleine schaal al in gebruik. Tuindersbedrijf Ammerlaan The Green Innovator haalt in Pijnacker al sinds 2010 water van ongeveer 70 graden Celsius uit een put van 2.100 meter diep. De bron levert 7 megawatt warmte aan 24 kassen, verschillende bedrijven, een middelbare school, een zwembad en bijna 600 woningen. Eén put levert daar dus genoeg bruikbare warmte voor de complete buurt. Het project bespaart volgens Geothermie Nederland gemiddeld ongeveer 11 miljoen kubieke meter aardgas per jaar.
- Lees ook: ‘Leon en Menno kweken planten én aardwarmte’.
Aardwarmtebron TU Delft
Sinds 25 februari 2026 levert ook een nieuwe aardwarmtebron op de campus van de TU Delft warmte aan gebouwen en studentenwoningen. De bron kan een hoeveelheid warmte leveren die vergelijkbaar is met het verbruik van ongeveer 6.000 huishoudens. De projectpartners willen de komende twee jaar ook circa 6.000 woningen in de wijken Voorhof en Buitenhof aansluiten.
TU Delft gebruikt de bron tegelijk als levend laboratorium. Onderzoekers volgen precies wat er diep onder de campus gebeurt. Met die kennis willen ze aardwarmte veiliger, slimmer en op grotere schaal toepassen.
Elektriciteit, of alleen warmte?
Onze ondergrond levert op gangbare boordieptes meestal niet genoeg hitte om voordelig stroom op te wekken, zoals Fervo dat in Utah gaat doen. Maar voor verwarming biedt aardwarmte ook in Nederland dus zeker mogelijkheden. Misschien helpt oude olie- en gaskennis ook ons zo straks van het aardgas af. De boorders kennen de weg naar beneden al. Straks halen ze geen olie of gas meer omhoog, maar direct bruikbare warmte.
(Bronnen: Fervo Energy, Reuters, Geothermie Nederland, EBN.)
Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!
