Zonlicht op bestelling: gaan we de nacht ‘uitfaseren’?

In de installatietechniek zijn we gewend om de natuur een handje te helpen. Geen wind? Dan een accu. Te koud? Warmtepomp erin. Maar het Amerikaanse Reflect Orbital gaat nu écht heel ver: zij willen ‘s nachts de zon laten schijnen!

Wild idee? Ja, maar het gaat wel gebeuren. Tenminste: de Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) heeft op 9 juli heeft groen licht gegeven (…) om een eerste satelliet te lanceren om dit idee te testen. Daarmee is ‘zonlicht op bestelling’ geen geen verre toekomstmuziek meer, maar opeens heel dichtbij.

Zonlicht als abonnement

Het idee is simpel: een satelliet met een flinterdunne spiegel vangt zonlicht op en reflecteert dat gericht naar een specifieke plek op aarde. Heb je net een enorm zonnepark opgeleverd, maar baalt de klant dat de opbrengst na vijven inkakt? In de nabije toekomst boek je misschien gewoon een uurtje extra ‘daglicht’ via een app. Het bedrijf spreekt zelf al over Sunshine Purchase Agreements.

De ambities zijn niet mis: na de eerste testvlucht dit jaar willen ze in 2027 al 36 satellieten in de lucht hebben. Tegen 2030 moeten dat er 5.000 zijn, met als uiteindelijke doel maar liefst 50.000 spiegels in 2035.

Dat betekent dat zonneparken veel meer uren per dag energie kunnen leveren. De noodzaak voor enorme batterijopslag waar we nu zo hard aan trekken, zou daarmee ineens een stuk minder kunnen worden. Exit netcongestie? Ook kunnen gewassen met extra daglicht sneller groeien. En daarnaast is ‘daglicht op bestelling’ handig om met goed zicht langer hulp te kunnen verlenen in rampgebieden, of bijvoorbeeld bij zoekacties naar vermiste personen. Denkbare voordelen zijn er genoeg.

Nuchtere keerzijde: Lichtvervuiling 2.0

Bedenkingen zijn er ook. Want terwijl techliefhebbers smullen bij het idee, zijn astronomen en biologen doodsbang voor de gevolgen. Als we de nacht ‘uitzetten’, verstoren we niet alleen de sterrenhemel, maar ook het biologische ritme van mens en dier. Is dat wat we willen? Bovendien: wie geven we straks de regie over ons dag- en nachtritme?

Verzengend ‘vergrootglas’?

Critici vragen zich hardop af wat er gebeurt als de software van zo’n constellatie gehackt wordt. In plaats van een zacht ‘avondzonnetje’ voor een zonnepark, zou je theoretisch de straling van duizenden spiegels tegelijk kunnen richten op één plek op aarde. Dan heb je geen verlichting meer, maar een gigantisch bestuurbaar ‘vergrootglas’ in de ruimte, waarmee je in theorie alles op het aardoppervlak binnen een paar seconden kunt verzengen. Hoewel het bedrijf zelf zegt dat de spiegels daarvoor te klein en de bundels te breed zijn, blijft het idee van zo’n bestuurbaar vergrootglas in de ruimte voor velen een angstaanjagend idee.

Praktische haken en ogen

Sowieso heeft dit wilde idee nog wel wat praktische haken en ogen:

  • De ‘foute’ straal: Als een spiegel op 600 kilometer hoogte maar een fractie van een graad uit het lood staat, verlicht die niet het beoogde zonnepark, maar de nabijgelegen woonwijk. Wie stuurt de storingsmonteur naar een satelliet in een baan om de aarde?
  • Hitte-management: Extra zonlicht betekent ook automatisch extra warmte. Als we op grote schaal straling naar aarde ‘importeren’, warmt deze nog sneller op. We lossen één probleem op, maar creëren het volgende.

Intensiteit

Al met al klinkt het nog als sciencefiction, maar is het wel dichterbij dan het lijkt: Reflect Orbital, dat zichzelf ook ‘The Sunlight Company’ noemt, wil al in 2035 op grote schaal daglicht kunnen leveren met een intensiteit die vergelijkbaar is met de echte zon.

Of nuchtere installateurs daar blij mee moeten zijn, is de vraag. Want een wereld zonder nacht heeft in theorie allerlei leuke mogelijkheden. Maar of het ook gezond is voor je dagritme, voor je rust en regelmaat – en voor de natuur en de wereld om ons heen – is zeer de vraag. Om nog maar te zwijgen over de veiligheid.

(Artist impressions van Reflect Orbital: Reflect Orbital / Futurism.)

Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!