Geen techniek te zien in Bommelwereld

Hoe tover je een kale zandvlakte om tot een overdekte wereld vol verwondering, tot de nok gevuld met attracties? Eén belangrijke voorwaarde: de techniek moet volledig onzichtbaar blijven. Of, zoals Heer Bommel zelf zou zeggen: ‘Verzin een list!’

En lists had Vincent Broere, projectleider bij Croonwolter&dros, in overvloed. Samen met zijn team werkte hij aan de techniek achter de betovering van Bommelwereld. “Dat hebben we toch maar mooi gefikst met het hele team”, zegt hij met een bescheiden glimlach.

Bommelwereld opende op 1 oktober 2025 zijn deuren. Het overdekte pretpark van Marveld Recreatie in Groenlo staat volledig in het teken van heer Olivier B. Bommel en zijn assistent Tom Poes. De bezoekers vinden er meer dan 20 attracties, waaronder een kasteel en een achtbaan, allemaal gethematiseerd. Hier kunnen Bommel-fans van alle leeftijden smullen van de luisterrijke wereld van Marten Toonder.

Inschatten, rekenen doen

Zo’n eigentijds pretpark moet in de eerste plaats aangenaam zijn, en alles moet 100% zeker werken. Want met gemiddeld zo’n 1.500 bezoekers per dag kun je je geen fouten veroorloven. Zeker een overdekt pretpark vraagt nét wat meer vernuft. Bijvoorbeeld: hoe verdeel je lucht, warmte, koeling, water en elektriciteit optimaal – zodat alle bezoekers op elk moment maximaal kunnen genieten?

Slimme techniek, onzichtbaar verwerkt

Voor Vincent was het één groot creatief proces, mét techniek. “We hebben vanaf het begin meegedacht over de technische inrichting en hoe we lucht, water en elektra optimaal konden verdelen. Alleen al het luchtvraagstuk was een uitdaging op zich.” Bommelwereld is in feite een smart building. Met behulp van CO₂-metingen wordt continu gestuurd op het aantal bezoekers en de luchtkwaliteit. Vier sensoren en twee grote luchtbehandelingskasten — goed voor respectievelijk 65.000 en 22.000 kuub lucht per uur — zorgen ervoor dat bezoekers alleen buiten adem raken van enthousiasme, niet van slechte ventilatie.

Mega luchtbehandeling onzichtbaar maken

Probleem: niets mocht op het dak, want daar moesten zonnepanelen, zo veel mogelijk. Hoe krijg je die luchtbehandelingskasten dan in een plafond weggemoffeld, buiten het zicht op 18 meter hoogte boven de hoofd-achtbaan: de Bulderbaan?

prev next

Slide: 1 Slide: 2 Slide: 3 Slide: 4 Slide: 5

“Dat is aardig gelukt”, lacht Vincent met een bescheiden glimlach. Zwart zie je niet. Je kunt natuurlijk alles in zwart bestellen, maar dat loopt erg in de papieren. Dé Tom Poes  truc: in het verlengde van het park stond een leegstaand tuincentrum waar de luchtkanalen en kabelgoten voor de hal zwart geschilderd konden worden. Klus geklaard. Bijna tenminste, want ze moesten nog het plafond in.

Grootste elektrische hoogwerker

Nu volgde de volgende uitdaging: alles op zijn plek krijgen. Met een enorme elektrische hoogwerker met een platform van 8 bij 3 meter werden de luchtkanalen en installaties, sommige met een inhoud van 1,5 m³, op grote hoogte gemonteerd. Inmiddels hangen ze er een half jaar, inclusief een koude winterperiode, en werkt alles perfect.

Samen bouwen onder tijdsdruk

Alsof dat nog niet genoeg was, besloot de opdrachtgever dat het park een maand eerder open moest dan gepland. Dat betekende: alle zeilen bijzetten. “Soms bouwt een aannemer een muur, en dan moet jij er nog van alles achter of in verwerken. Door veel overleg op locatie hebben we dat toch voor elkaar gekregen.”

Keuken zorgde voor wat vroeg wakker zijn

Ook inrichting van de hoofkeuken keuken werd iets laat toegevoegd aan de plannen. Toch moest alles op tijd functioneren: aan- en afvoer, ventilatie — en natuurlijk moest er bij de opening gewoon friet gebakken kunnen worden. “Uiteindelijk is het gelukt, maar ik ben er wel een paar keer vroeg voor wakker geworden”, geeft Vincent toe. “Dat hoort ook bij dit soort projecten. Het creatieve proces stopt niet zodra je naar huis gaat.”

Alles veilig

Waar normaal een bestek leidend is, was dit project anders. “Hier begon je met een lege hal, en daar moesten attracties in. Dan komt alle kennis en kunde van Croonwolter&dros samen: brandveiligheid, noodverlichting, installaties — alles moet kloppen en veilig zijn.”

Trots op het resultaat

Het woord ‘impossible’ komt niet in Vincents woordenboek voor. “Na afloop staan we altijd samen, met een biertje in de hand, te kijken naar wat we hebben neergezet.” Het resultaat mag er zijn: Bommelwereld is een uniek park, prachtig aangelegd en tot in detail uitgewerkt. De rotsformaties en gebouwen zijn volledig gethematiseerd en zorgvuldig afgewerkt. Alles met liefde gemaakt, van hoogwaardige materialen. Zelfs de torens zijn geen simpele decorstukken, maar opgebouwd met echt leisteen. Het straalt kwaliteit uit. En misschien nog wel belangrijker: met techniek die je niet ziet, maar die wél perfect werkt. Magisch – en precies zoals bedoeld!