Hoe maak je van een monumentale Mijnbouwfaculteit in Delft een super duurzaam, gasloos kantoor? De renovatie van het hoofdkantoor van Royal Haskoning zou niet hebben misstaan in een script van Mission: Impossible. Een pand uit 1912, vol historie en monumentale beperkingen, volledig Paris Proof maken? “Your mission, should you choose to accept it…”
Totaalinstallateur SPIE en ontwerper Haskoning accepteerden de uitdaging. Het resultaat is een technologisch hoogstandje waarbij een historisch icoon is veranderd in een van de meest duurzame kantoorpanden van Nederland.
Focus op de onmogelijke cijfers
De ambities voor het pand aan de Mijnbouwstraat waren fors. Het doel was een reductie van het energieverbruik met maar liefst 80%. Om de officiële ‘Paris Proof’-status te behalen, mocht het energieverbruik niet boven de 70 kWh per m² per jaar uitkomen. Dankzij een uitgekiend samenspel van isolatie en moderne techniek is dit ruim gelukt. In een tijd waarin de energietransitie vraagt om creatieve oplossingen, laat dit project zien dat “oud” niet per se betekent “vervuilend”. Het gebouw is inmiddels volledig gasloos.
Ook het monumentale trappenhuis is volledig behouden gebleven. Het glas-in-lood raam is in het midden voorzien van de namen van studenten en een hoogleraar die in de Tweede Wereldoorlog zijn overleden.
De voorheen onoverdekte patio is volledig overkapt naar het ontwerp van Haskoning en architectenbureau Braaksma & Roos, en inmiddels omgedoopt tot ‘atrium’. Een knap staaltje om ‘buiten’ op deze manier bij binnen te betrekken en zo 10.000 m2 buitengevel in één klap te transformeren tot binnengevel.
Iedere vleugel van het nieuwe kantoorpand is op een andere manier gerestaureerd, vormgegeven en ingericht. Overal is duidelijk de oude constructie zichtbaar – hout of staal – en de installatietechniek die grotendeels boven de klimaatplafonds is weggewerkt.
De techniek achter het masker
Zoals hoofdrolspeler Ethan Hunt (Tom Cruise) vertrouwt op zijn gadgets, draait dit pand op onzichtbare, maar krachtige installaties. De kern van het systeem bestaat uit een Warmte Koude Opslag (WKO), ondersteund door vier warmtepompen. De meest indrukwekkende logistieke operatie was de plaatsing van de luchtbehandelingskasten. Omdat het monumentale pand geen ruimte bood om deze enorme units naar binnen te manoeuvreren, werd het dak tijdelijk verwijderd. De kasten werden vervolgens met slechts enkele centimeters speling in de ruimte gehesen.
Op het gebied van energieopwekking is gekozen voor een flinke capaciteit: 604 zonnepanelen op het nieuwe dak produceren jaarlijks 250.000 kWh, wat een kwart van de totale energiebehoefte van de 750 werkplekken dekt.
De 604 zonnepanelen op het nieuwe dak produceren 250.000 kWh per jaar en dekken een kwart van de energie die de kantoren nodig hebben.
Luchtbehandelingskast op zolder Ook op zolder staat een luchtbehandelingskast en is tevens de ruimte waar de SER-installaties staan.
Onzichtbare longen
In een pand uit 1912 is simpelweg geen plek voor dikke, moderne luchtkanalen. De oplossing die de specialisten van SPIE voorstelden, is even slim als esthetisch: verse, geconditioneerde lucht wordt de ruimtes ingeblazen via speciale luchtzakken. Om de rust in het kantoor te garanderen, zijn deze zakken uitgerust met geluidsdempers.
Het merendeel van de overige techniek is volledig uit het zicht weggewerkt boven innovatieve klimaatplafonds. Zelfs de modernste veiligheidsgadgets ontbreken niet; zo beschikt het atrium over een geavanceerd aspiratiesysteem dat de lucht 24/7 analyseert op de kleinste rookdeeltjes, nog voordat er sprake is van zichtbare brand.
Tijdlijn: van Rijksmonument naar Paris Proof
De transformatie van de Mijnbouwfaculteit was een operatie van jaren, waarbij het fundament al in 2020 werd gelegd. Hieronder zie je de tijdlijn van hoe dit project zich ontvouwde:
- Maart 2020: Royal HaskoningDHV kondigt officieel aan het monumentale pand uit 1912 te gaan kopen om er hun nieuwe hoofdkantoor van te maken.
- September 2021: De daadwerkelijke plannen en de voorbereidingen gaan van start. Het team bestaat uit Haskoning zelf, Braaksma & Roos voor het erfgoed en Fokkema & Partners voor het interieur.
- 2022 – 2024: De uitvoeringsfase door installateur Spie en aannemer Jurriëns begint. In deze periode vindt de “Mission Impossible” hijsklus plaats waarbij de luchtbehandelingskasten door het dak getakeld worden en de 604 zonnepanelen worden gelegd.
- Voorjaar 2025: De deuren gaan officieel open. Zo’n 800 medewerkers verhuizen vanuit Rotterdam en Den Haag naar hun nieuwe werkplek op de TU Delft Campus.
- Begin 2026: Inmiddels is de missie “meer dan geslaagd” verklaard door betrokkenen en wint het gebouw prestigieuze prijzen, zoals de zilveren medaille voor ‘Frameweb Grote Kantoren 2026’.
Het gebouw geldt inmiddels als schoolvoorbeeld van hoe een Rijksmonument Paris Proof kan zijn. Het verbruik is stabiel onder de 70 kWh per m² per jaar, precies zoals gepland.
Thermische precisie onder de vloer
De watervoorziening in het pand werkt als een fijnmazig distributienetwerk. Het water uit de WKO-bron komt binnen met een stabiele temperatuur tussen de 11 en 14 °C. Afhankelijk van de behoefte wordt deze energie door de warmtepompen opgewaardeerd en verdeeld via een arsenaal aan afgiftesystemen: van fancoils en radiatoren tot vloerverwarming in het atrium.
Zelfs voor de kantoortuinen is een ‘box-in-box’ principe toegepast; losse, geklimatiseerde stilteruimtes die over hun eigen onafhankelijke installaties beschikken. Zo krijgt elke vierkante meter van de 10.000 m² aan oppervlakte exact de juiste temperatuur, zonder dat daarvoor de oude houten constructies moesten worden aangetast.
Atrium als strategisch centrum
Een meesterzet in het ontwerp is de transformatie van de onoverdekte patio naar een overkapt atrium. Hiermee werd 10.000 m² buitengevel in één klap getransformeerd tot binnengevel. Dit heeft een enorme impact op de isolatiewaarde van het gehele complex.
Binnen zorgen sensorgestuurde klimaatplafonds voor een optimaal werkklimaat. Deze plafonds detecteren niet alleen de aanwezigheid van mensen, maar meten ook continu de luchtkwaliteit. De verlichting werkt op een vergelijkbare manier; door slimme daglichtregeling gaat kunstlicht alleen aan als dat echt nodig is.
Behoud van historie
Ondanks de hypermoderne techniek ademt het gebouw nog steeds de sfeer van 1912. De iconische collegezaal is inclusief de originele banken in ere hersteld, al zijn er nu subtiel contactdozen en beamers toegevoegd.
Ook het monumentale trappenhuis met het herinneringsglas-in-loodraam bleef onaangetast. Zelfs de “vensters van toen” zijn behouden, al schuilt ook hier hightech achter het uiterlijk: alle kozijnen zijn voorzien van isolerend vacuümglas om de warmte binnen te houden zonder het fragiele profiel van het monument aan te tasten.
De som van keuzes
Zoals een bekende filmwijsheid luidt: “Onze levens zijn niet gedefinieerd door één actie, maar door de som van onze keuzes.” Voor de makers uit Delft gold hetzelfde. Elke keuze — van de behandeling van monumentaal hout tot het ontzien van beschermde diersoorten zoals vleermuizen tijdens de bouw — droeg bij aan het eindresultaat. De transformatie van de Mijnbouwfaculteit bewijst dat zelfs de moeilijkste erfgoed-opgaven opgelost kunnen worden met technisch vernuft en doorzettingsvermogen. Een spectaculaire finale voor een gebouw dat klaar is voor de volgende honderd jaar.
Heb jij ‘n tip voor deze rubriek? Stuur je suggestie naar demakersvanmorgen@technieknederland.nl!
